อายานะ ทาเกตัตสึ

A Street Cat Named Bob

บ๊อบ แมว เพื่อน คน

เคยสงสัยไหมว่าถ้าชีวิตพังจนไม่เหลืออะไรให้ยึดแล้ว เราจะลุกขึ้นมาใหม่อีกครั้งเพื่อใครได้บ้าง บ๊อบ แมว เพื่อน คน พาเราไปเจอคำตอบนั้นผ่านชีวิตของ เจมส์ โบเวน ชายหนุ่มที่กำลังยืนอยู่บนเส้นบาง ๆ ระหว่างการกลับตัวกับการหล่นกลับไปที่เดิม ถ้าใครกำลังมองหา ดูหนัง บ๊อบ แมว เพื่อน คน เต็มเรื่อง สักรอบในคืนที่ใจล้า ๆ อยากบอกเลยว่าเรื่องนี้เหมือนมีเพื่อนมานั่งข้าง ๆ แล้วเล่าเรื่องเบา ๆ ให้ฟัง ไม่ได้เร่ง ไม่ได้เค้นอารมณ์ แต่ค่อย ๆ พาเราเข้าไปอยู่ในห้องพักเล็ก ๆ ที่ทั้งหนาวทั้งเหงาในลอนดอน แล้วให้เราเห็นว่าบางทีจุดเริ่มต้นของการมีชีวิตต่อ อาจเริ่มจากเสียงข่วนประตูเบา ๆ กับดวงตาสีเหลืองอมเขียวคู่หนึ่งเท่านั้นเอง เจมส์ไม่ใช่คนที่ไม่พยายามเลยนะ เขาพยายามมากแล้วด้วยซ้ำ เขาเป็นอดีตคนไร้บ้านที่ติดยาเสพติดและกำลังอยู่ในโปรแกรมฟื้นฟู เขามีห้องแฟลตเล็ก ๆ จากโครงการช่วยเหลือสังคม มีงานเล่นกีตาร์เปิดหมวกตามท้องถนนพอได้ค่าข้าวไปวัน ๆ แต่ชีวิตแบบนั้นมันเปราะบางเหลือเกิน แค่วันที่ฝนตกไม่มีคนฟังเพลง แค่วันที่ร่างกายอ่อนล้าใจสั่นไหว หรือแค่วันที่อดีตแวะมาทักทายในหัว ความตั้งใจทั้งหมดก็พร้อมจะพังลงได้ง่าย ๆ สิ่งที่เขาต้องการจริง ๆ ไม่ใช่เงินก้อนใหญ่หรือชื่อเสียงอะไรเลย เขาแค่อยากกลับมาเป็นคนที่ไว้ใจได้อีกครั้ง อยากให้พ่อที่ห่างเหินกันไปนานหันมามองโดยไม่ต้องถอนหายใจ อยากให้เจ้าหน้าที่สังคมสงเคราะห์เชื่อว่าเขาดูแลตัวเองได้ และอยากเชื่อตัวเองให้ได้สักทีว่าเขาจะไม่กลับไปเป็นคนเดิม แต่สิ่งที่ขวางเขาอยู่มันทั้งมองเห็นและมองไม่เห็น ทั้งสายตาเหยียด ๆ ของคนเดินผ่านที่มองว่าเขาเป็นแค่ขี้ยาข้างถนน ทั้งกฎระเบียบที่พร้อมจะยึดห้องคืนถ้าเขาพลาดอีกครั้ง และทั้งความเหงาที่กัดกินใจคนเดียวดายทุกคืน จนกระทั่งวันหนึ่งเขากลับห้องมาแล้วเจอแมวขิงขนยุ่งตัวหนึ่งแอบเข้ามานั่งอยู่ในครัว แมวที่ก็ผอม ก็หิว ก็มีแผลไม่ต่างจากเขาเลย จากคนที่ไม่คิดจะผูกพันกับอะไรเพราะกลัวจะดูแลไม่ไหว เจมส์กลับต้องกลายเป็นคนดูแลแบบไม่ทันตั้งตัว เขาพาแมวตัวนั้นไปหาหมอทั้งที่เงินแทบไม่มี พยายามตามหาเจ้าของจนรู้ว่ามันก็เป็นแมวจรเหมือนกัน แล้วสุดท้ายก็จำใจให้มันซุกอยู่ในห้องด้วยกันชั่วคราวพร้อมตั้งชื่อให้ว่า บ๊อบ ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ไม่ได้หวานแหววตั้งแต่แรกหรอกนะ มันเริ่มจากความรำคาญเล็ก ๆ ความกังวลว่าจะผิดกฎหอพักไหม แล้วค่อย ๆ กลายเป็นความเคยชินที่มีใครรออยู่ที่ห้อง มีอีกชีวิตที่มองตามเวลาเขาหยิบกีตาร์ออกจากบ้าน สิ่งที่เปลี่ยนเจมส์จริง ๆ ไม่ใช่เวทมนตร์อะไรเลย แต่คือความรับผิดชอบที่บ๊อบยื่นให้โดยไม่พูดสักคำ เขาต้องตื่นเช้าเพื่อหาอาหารให้อีกปากท้อง เขาต้องเข้มแข็งเพื่อไม่ให้บ๊อบต้องกลับไปคุ้ยขยะ เขาต้องปฏิเสธเพื่อนเก่าที่ชวนกลับไปใช้ยาอีกเพราะรู้ว่าถ้าเขาล้ม บ๊อบก็จะล้มไปด้วย และพอเขาพาบ๊อบนั่งรถบัสไปเล่นดนตรีเปิดหมวกด้วยกัน จากชายเร่ร่อนที่ไม่มีใครเหลียวแล เขาก็เริ่มมีคนหยุดมอง มีเด็ก ๆ เข้ามาลูบหัวบ๊อบ มีคนยิ้มให้ มีคนถ่ายรูป มีบทสนทนาสั้น ๆ ที่ทำให้เขารู้สึกว่าตัวเองยังเป็นมนุษย์คนหนึ่งที่มีตัวตน ไม่ใช่เงาจาง ๆ ริมถนนอีกต่อไป หนังของ ลุค เทรดอะเวย์ ถ่ายทอดช่วงเวลานี้ได้ละเอียดอ่อนมาก แววตาที่จากเคยหลบ ๆ ซ่อน ๆ ค่อย ๆ กล้ามองตรง ความหลังค่อม ๆ ค่อย ๆ ยืดขึ้นทีละนิดโดยที่เจ้าตัวเองอาจไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ เสน่ห์ของเรื่องนี้เลยอยู่ที่มันไม่ได้พยายามทำให้ชีวิตข้างถนนดูสวยงามหรือน่าสงสารเกินจริง แต่มันเล่าตรง ๆ ว่าการถูกมองด้วยความระแวงมันเจ็บแค่ไหน วันที่คนคิดว่าเขาเอาแมวมาหากิน วันที่เจ้าหน้าที่มาตรวจห้อง วันที่เขาต้องเลือกระหว่างเงินก้อนที่ล่อใจกับศักดิ์ศรีเล็ก ๆ ที่เพิ่งสร้างมา หรือวันที่เขาป่วยจนแทบลุกไม่ไหวแต่ก็ยังห่วงว่าบ๊อบจะหิวไหม ทุกฉากเล็ก ๆ พวกนี้มันค่อย ๆ สะสมจนเราเข้าใจเลยว่าทำไมเขาถึงกลัวการสูญเสียความสุขที่เพิ่งได้มาเหลือเกิน เพราะสำหรับคนที่ไม่เคยมีอะไรเลย การมีใครสักคนมานอนขดข้าง ๆ แล้วไว้ใจให้เกาพุงให้ มันมีค่ามากกว่าทุกอย่างจริง ๆ ขณะเดียวกันบ๊อบเองก็ไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยงน่ารักประกอบฉากนะ บ๊อบเหมือนกระจกที่สะท้อนเจมส์ออกมา ทั้งดื้อ ทั้งระวังตัว ไม่ไว้ใจใครง่าย ๆ แต่พอรักแล้วก็รักหมดใจ นั่งบนไหล่ไม่ยอมลงไหน เดินตามต้อย ๆ เหมือนบอดี้การ์ดตัวจิ๋ว ความเงียบที่ทั้งคู่อยู่ด้วยกันโดยไม่ต้องพูดอะไรเยอะ มันกลับอบอุ่นกว่าบทพูดยาว ๆ เสียอีก คนดูอย่างเราก็เลยได้ทั้งยิ้มทั้งน้ำตาซึมไปกับรายละเอียดธรรมดา ๆ อย่างการแบ่งแฮมครึ่งชิ้นสุดท้ายให้กัน การห่มผืนเดียวกันในคืนหนาว หรือการที่เจมส์เริ่มกลับไปเคาะประตูหาพ่ออีกครั้งทั้งที่ใจสั่น เพราะเขาอยากพิสูจน์ว่าตอนนี้เขามีอีกหนึ่งชีวิตให้ดูแลได้แล้ว ถ้าถามว่าเรื่องนี้เหมาะกับใคร ก็ต้องบอกว่าเหมาะกับแทบทุกคนในบ้านที่อยากดูอะไรดี ๆ ด้วยกันเลย โดยเฉพาะคนรักแมวรักสัตว์จะต้องหลงรักบ๊อบจนอยากกลับไปกอดแมวที่บ้านทันที คนที่กำลังท้อ กำลังรู้สึกว่าตัวเองเคยพลาดแล้วไม่มีใครให้โอกาสอีก เรื่องนี้จะเหมือนมืออุ่น ๆ ที่แตะไหล่เบา ๆ ว่าเริ่มใหม่ได้ทีละวันก็พอ ส่วนครอบครัวที่มีลูกวัยรุ่นก็ชวนกันดูได้สบาย ๆ เพราะมันสอนเรื่องความรับผิดชอบ ความเมตตา และการไม่ตัดสินคนจากอดีตโดยไม่ต้องเทศน์เลยสักคำ ดูจบแล้วมันจะอิ่ม ๆ ในใจเหมือนได้ดื่มช็อกโกแลตร้อนในวันฝนพรำ ไม่ได้หวือหวา ไม่ได้ลุ้นจนเหนื่อย แต่ทำให้เราอยากกลับไปใจดีกับตัวเองและคนรอบข้างมากขึ้นอีกนิด ใครที่เหนื่อยจากหนังดราม่าหนัก ๆ หรือหนังลุ้นระทึกมาทั้งสัปดาห์ ลองเปิดใจให้ชายหนุ่มกับแมวขิงคู่นี้พาเดินเล่นในลอนดอนสักสองชั่วโมง แล้วจะเข้าใจว่าทำไมมิตรภาพเล็ก ๆ ครั้งนี้ถึงเปลี่ยนชีวิตคนคนหนึ่งไปได้ตลอดกาลโดยไม่ต้องมีปาฏิหาริย์ยิ่งใหญ่เลย