Hereditary

เรื่องย่อ Hereditary

จะทำยังไงถ้าวันหนึ่งเราตื่นมาแล้วรู้สึกว่าบ้านที่เคยอบอุ่นที่สุดกลับกลายเป็นที่ที่น่ากลัวที่สุด กรรมพันธุ์นรก พาเราไปเริ่มต้นตรงนั้นเลย ตรงความรู้สึกเคว้ง ๆ ของ แอนนี่ ผู้หญิงคนหนึ่งที่เพิ่งเสียแม่ของตัวเองไป ทั้งที่ความสัมพันธ์ของเธอกับแม่ก็ไม่ได้เรียบง่ายหรือสวยงามเหมือนในอุดมคติ แต่มันเต็มไปด้วยปมที่ค้างคา คำถามที่ไม่เคยได้ถาม และความรักแบบที่ปนมากับความอึดอัด เธอเลยไม่ได้แค่เศร้าแบบคนสูญเสียทั่วไป แต่เศร้าแบบคนที่ยังไม่เข้าใจด้วยซ้ำว่าตัวเองกำลังไว้ทุกข์ให้ใครกันแน่ ให้แม่ที่เป็นที่พึ่งของบ้าน หรือให้เงาอะไรบางอย่างที่แม่ทิ้งเอาไว้ข้างหลัง พอกลับมาอยู่กับสามีอย่าง สตีฟ ลูกชายวัยรุ่นอย่าง ปีเตอร์ และลูกสาวคนเล็กอย่าง ชาร์ลี ในบ้านหลังเดิมที่ดูเงียบและเป็นระเบียบดีทุกอย่าง ความเงียบนั้นกลับดังขึ้นเรื่อย ๆ ทุกคืน เหมือนบ้านกำลังหายใจเบา ๆ อยู่ข้างหูเรา แล้วถ้าใครกำลังมองหา ดูหนัง กรรมพันธุ์นรก เต็มเรื่อง แบบที่อยากสัมผัสบรรยากาศกดดันตั้งแต่ต้นจนจบ อยากบอกเลยว่าแค่ช่วงเปิดเรื่องที่ทุกคนพยายามกลับไปใช้ชีวิตปกติ ทั้งไปทำงาน ไปโรงเรียน ไปเข้ากลุ่มบำบัดความโศกเศร้า มันก็ชวนให้รู้สึกหน่วงในใจแล้ว เพราะเราจะเห็นเลยว่าแต่ละคนกำลังพยายามเข้มแข็งในแบบของตัวเอง แต่ไม่มีใครเข้าใจกันจริง ๆ สักคน แอนนี่เองต้องการแค่สิ่งเดียว คืออยากประคับประคองครอบครัวให้ผ่านช่วงเวลานี้ไปให้ได้ เธอเป็นศิลปินทำบ้านจำลองจิ๋ว ๆ ที่ชอบเก็บรายละเอียดชีวิตลงในงานของตัวเอง ราวกับว่าถ้าเธอจัดวางทุกอย่างให้เข้าที่ในโลกใบเล็ก เธอจะควบคุมโลกใบใหญ่ได้บ้าง แต่ยิ่งเธอพยายามจัดระเบียบความรู้สึกตัวเองมากเท่าไหร่ รอยร้าวระหว่างเธอกับปีเตอร์ก็ยิ่งชัดขึ้นเท่านั้น ปีเตอร์เป็นเด็กวัยรุ่นที่อยากมีชีวิตธรรมดา อยากไปปาร์ตี้กับเพื่อน อยากขับรถ อยากเป็นที่ยอมรับ แต่เขากลับรู้สึกเหมือนแม่มองเขาด้วยสายตาที่ทั้งเป็นห่วงและหวาดระแวงในเวลาเดียวกัน จนบางทีเขาก็ไม่แน่ใจว่าแม่โกรธเขาหรือกลัวอะไรบางอย่างที่อยู่ในตัวเขา ส่วนชาร์ลี เด็กหญิงเงียบ ๆ ที่ดูแปลกแยกจากคนอื่นมาตั้งแต่ต้น เธอผูกพันกับยายมากเป็นพิเศษ ชอบทำเสียงแปลก ๆ ด้วยลิ้น ชอบตัดหัวตุ๊กตาหรือของเล่นมาทำเป็นของประดับ ดูเหมือนเด็กที่อยู่ในโลกของตัวเอง แต่จริง ๆ แล้วเธออาจจะเป็นคนที่รับรู้ได้ไวที่สุดว่าบ้านหลังนี้มีอะไรบางอย่างเปลี่ยนไป สตีฟผู้เป็นพ่อก็พยายามเป็นคนกลางที่ใจเย็นที่สุดในบ้าน เขาอยากให้ทุกคนคุยกันดี ๆ อยากเชื่อในเหตุผลและสิ่งที่พิสูจน์ได้ แต่พอเรื่องแปลก ๆ เริ่มเกิดขึ้นถี่ขึ้น ทั้งเสียงในบ้านตอนกลางคืน กลิ่นแปลก ๆ ความฝันที่เหมือนจริงเกินไป หรือพฤติกรรมของคนรอบตัวที่ดูไม่เหมือนเดิม เขาก็เริ่มไม่แน่ใจเหมือนกันว่าความเป็นพ่อที่มั่นคงของเขาจะปกป้องใครได้จริงไหม ความสัมพันธ์ของคนสี่คนนี้เลยเหมือนเชือกที่ถูกดึงตึงตลอดเวลา รักกันนะ แต่ก็เหนื่อยที่จะรักกันในบ้านที่เต็มไปด้วยความลับของรุ่นยายที่ไม่เคยมีใครเล่าให้ฟังจนจบ แล้วเรื่องมันก็ค่อย ๆ ขยับจากความเศร้าไปสู่ความระแวงโดยที่เราแทบไม่รู้ตัว จุดเปลี่ยนคือเมื่อแอนนี่เริ่มไปพัวพันกับเรื่องเหนือธรรมชาติมากขึ้น เพราะความอยากรู้และความรู้สึกผิดในใจมันผลักให้เธอต้องหาคำตอบ เธอเริ่มค้นของเก่าของแม่ เปิดสมุด เจอโน้ตประหลาด ๆ เจอรูปถ่าย เจอสัญลักษณ์ที่ไม่คุ้นตา และยิ่งค้นก็ยิ่งเจอว่าคนเป็นยายเคยมีชีวิตอีกด้านหนึ่งที่ลูกหลานไม่เคยรู้เลย เป็นชีวิตที่เกี่ยวกับความเชื่อ พิธีกรรม และกลุ่มคนที่ดูเหมือนจะยังวนเวียนอยู่ใกล้ ๆ ครอบครัวนี้ไม่ไปไหน ขณะเดียวกันเหตุการณ์ในบ้านก็เริ่มน่ากลัวขึ้น จากแค่รู้สึกว่ามีคนมอง จากของที่ขยับเองหรือหายไปแบบอธิบายไม่ได้ ไปสู่โศกนาฏกรรมที่ไม่มีใครคาดคิดแล้วก็เปลี่ยนจังหวะของบ้านไปตลอดกาล หลังจากนั้นทุกอย่างก็เหมือนเบรกแตก ความเสียใจกลายเป็นความโทษกัน ความโทษกันกลายเป็นความกลัว และความกลัวก็กลายเป็นความไม่ไว้ใจแม้แต่คนที่นอนอยู่ห้องข้าง ๆ แอนนี่พยายามหาทางเยียวยาด้วยวิธีที่ทั้งน่ากลัวและน่าเห็นใจในเวลาเดียวกัน ทั้งการลองติดต่อกับสิ่งที่จากไป การไปหาเพื่อนใหม่ที่อ้างว่าช่วยสื่อสารได้ การพยายามทำพิธีบางอย่างในบ้านด้วยความหวังว่าถ้าเราคุยกับเขาได้ เราจะขอโทษได้ หรือขอให้เขาปล่อยเราไป แต่ทุกครั้งที่เธอยื่นมือออกไปหาคำตอบ สิ่งที่ย้อนกลับมากลับทำให้เส้นแบ่งระหว่างความจริงกับภาพหลอนพร่าเลือนกว่าเดิม ปีเตอร์เองก็เริ่มเจอประสบการณ์ที่อธิบายด้วยเหตุผลไม่ได้ ทั้งในห้องเรียน ในรถ หรือตอนกลางคืนที่บ้าน จนเขาไม่กล้าเล่าให้ใครฟังเพราะกลัวว่าจะไม่มีใครเชื่อ หรือแย่กว่านั้นคือกลัวว่าแม่จะเชื่อมากเกินไป ชาร์ลีก็ยิ่งดูเหมือนศูนย์กลางของอะไรบางอย่างที่ผู้ใหญ่ยังมองไม่เห็น ทั้งท่าทีเหม่อ ๆ รอยยิ้มที่อ่านไม่ออก และการปรากฏตัวเงียบ ๆ ในมุมบ้านที่ทำให้เราต้องกลั้นหายใจโดยไม่รู้ว่าทำไม สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้หลอนแบบฝังใจจริง ๆ ไม่ใช่ผีตุ้งแช่หรือฉากตกใจเสียงดัง แต่มันคือไอเดียเรื่องสิ่งที่ส่งต่อกันมาในครอบครัว หนังของ โทนี คอลเล็ตต์ เรื่องนี้เลยเล่นกับคำว่ากรรมพันธุ์ได้เจ็บมาก เพราะมันไม่ได้หมายถึงแค่หน้าตาหรือโรคประจำตัว แต่มันหมายถึงนิสัย ความกลัว วิธีที่เรารักกันแบบผิด ๆ วิธีที่เราเงียบใส่กันเวลามีปัญหา และบาดแผลที่ยายเคยมีแล้วส่งต่อมาให้แม่ แม่ส่งต่อมาให้ลูกโดยไม่รู้ตัว เราจะค่อย ๆ เห็นว่าแอนนี่กลัวการเป็นเหมือนแม่ของตัวเองมากแค่ไหน กลัวว่าอารมณ์ชั่ววูบของเธอจะทำร้ายลูก กลัวว่าความรักของเธอจะไม่พอปกป้องลูกจากชะตาอะไรบางอย่าง ขณะที่ปีเตอร์ก็กลัวว่าตัวเองจะไม่มีวันทำให้แม่พอใจได้เลย ไม่ว่าจะพยายามแค่ไหนก็ตาม บรรยากาศของบ้านเลยสำคัญมาก บ้านไม้หลังใหญ่ที่กลางวันดูอบอุ่นโปร่งสบาย แต่พอกลางคืนทางเดินยาว ๆ ห้องใต้หลังคา หรือมุมมืดตรงเพดานกลับดูเหมือนมีอีกโลกหนึ่งซ้อนอยู่ เสียงไวโอลินแหลม ๆ ที่ค่อย ๆ สีขึ้นมาเวลาความตึงเครียดก่อตัว มุมกล้องที่ค่อย ๆ ซูมเข้าไปในบ้านจำลองแล้วตัดเข้าบ้านจริงอย่างแนบเนียน จนเราแยกไม่ออกว่ากำลังมองชีวิตจริงหรือกำลังมองหุ่นจำลองที่มีใครบางคนจัดวางอยู่ ทุกมื้ออาหาร ทุกบทสนทนาบนโต๊ะกินข้าวเลยเต็มไปด้วยความอึดอัดแบบที่คนเคยมีปัญหากับที่บ้านจะเข้าใจดี คือรักกันแต่พูดกันไม่เป็น ได้แต่มองหน้ากันแล้วเงียบ แล้วความเงียบนั้นก็ค่อย ๆ กลายเป็นเสียงกระซิบในหัวว่า หรือจริง ๆ แล้วสิ่งที่เรากลัวที่สุดอาจไม่ใช่วิญญาณข้างนอก แต่คือสายเลือดและความทรงจำที่อยู่ในตัวเรานี่เอง ถ้าถามว่าเรื่องนี้เหมาะกับใคร ก็ต้องบอกว่าเหมาะกับคนที่ชอบหนังสยองขวัญสายบรรยากาศ ที่ไม่ได้มาเพื่อลุ้นผีหลอกแบบเร็ว ๆ แต่มาอยากจมอยู่กับความรู้สึกหน่วง ๆ อยากค่อย ๆ ประกอบจิ๊กซอว์ครอบครัวไปพร้อมกับตัวละคร ดูกับเพื่อนสายคุยกันหลังดูจบจะสนุกมาก เพราะดูจบแล้วจะอยากชวนกันคุยต่อว่าแต่ละฉากหมายถึงอะไร ใครรู้สึกอะไร หรือถ้าดูคนเดียวตอนกลางคืนเงียบ ๆ ก็จะยิ่งอินกับความเหงาและความกดดันของบ้านหลังนี้เป็นพิเศษ ส่วนใครที่ชอบดราม่าครอบครัวอยู่แล้ว เรื่องนี้ก็จะยิ่งโดนใจ เพราะแกนของมันคือความสัมพันธ์แม่ลูก สามีภรรยา และพี่น้องที่พยายามรักกันท่ามกลางความสูญเสีย แค่เปลี่ยนความเศร้าธรรมดาให้กลายเป็นความกลัวที่ค่อย ๆ กัดกินจากข้างใน ใครที่เคยรู้สึกว่าบ้านคือที่ปลอดภัยที่สุด แต่บางคืนกลับรู้สึกแปลก ๆ กับบ้านตัวเองโดยไม่มีเหตุผล น่าจะเข้าใจหัวใจของแอนนี่ ปีเตอร์ ชาร์ลี และสตีฟได้ไม่ยากเลย เป็นหนังที่ดูแล้วอิ่มแบบหน่วง ๆ ไม่ใช่สนุกโหวกเหวก แต่เป็นความอิ่มที่ทำให้เราอยากกลับไปกอดคนในบ้านให้แน่นขึ้น แล้วก็หันกลับมามองรากเหง้าของตัวเองด้วยสายตาที่ทั้งรักทั้งกลัวในเวลาเดียวกัน โดยที่เราไม่ต้องรู้ตอนจบก่อนเลย แค่ปล่อยให้บรรยากาศพาไป แล้วจะรู้เองว่าทำไมหลายคนถึงจำบ้านหลังนี้ไปอีกนาน