Eric Christian Olsen

I, Robot

พิฆาตแผนจักรกลเขมือบโลก

ในปี 2035 เมืองชิคาโกกลายเป็นภาพของอนาคตที่มนุษย์เคยจินตนาการเอาไว้ หุ่นยนต์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องจักรในโรงงานหรือของเล่นราคาแพงอีกต่อไป แต่เดินปะปนอยู่ตามท้องถนน ทำงานบ้าน ส่งของ ดูแลผู้สูงอายุ และทำหน้าที่แทนมนุษย์ในแทบทุกระบบของสังคม ผู้คนต่างเชื่อว่าจักรกลเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อทำให้ชีวิตง่ายขึ้น ปลอดภัยขึ้น และมีประสิทธิภาพกว่าเดิม ภายใต้กฎควบคุมที่เข้มงวด หุ่นยนต์ทุกตัวควรเชื่อฟังคำสั่งและไม่มีวันทำร้ายมนุษย์ ทว่าในโลกที่ทุกอย่างถูกออกแบบให้สมบูรณ์แบบ กลับเกิดเหตุการณ์หนึ่งที่ไม่ควรเกิดขึ้น เมื่อ ดร. อัลเฟรด แลนนิง นักวิทยาศาสตร์ผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาหุ่นยนต์ ถูกพบเป็นศพในห้องทำงานของตัวเอง ท่ามกลางหลักฐานที่ชี้ไปยังความเป็นไปได้อันน่าหวาดหวั่นว่า ผู้ก่อเหตุอาจเป็นหุ่นยนต์ คดีนี้ตกอยู่ในมือของนักสืบเดล สปูนเนอร์ ชายผู้มีท่าทีไม่เหมือนใครในยุคที่ผู้คนแทบทุกคนยอมรับเทคโนโลยีโดยไม่ตั้งคำถาม สปูนเนอร์ไม่ไว้ใจหุ่นยนต์ เขามองว่าการมอบอำนาจให้จักรกลมากเกินไปคือความเสี่ยงที่มนุษย์กำลังทำเป็นมองไม่เห็น และประสบการณ์เลวร้ายในอดีตยิ่งทำให้เขาต่อต้านสิ่งประดิษฐ์เหล่านี้อย่างฝังใจ สำหรับคนรอบข้าง ความคิดของเขาดูเหมือนอคติจากคนที่ยึดติดกับโลกเก่า มากกว่าจะเป็นสัญชาตญาณของนักสืบที่กำลังจับกลิ่นความผิดปกติได้ สปูนเนอร์จึงต้องทำงานท่ามกลางเสียงคัดค้านจากผู้บังคับบัญชาและสายตาไม่ไว้วางใจของสังคม ขณะเดียวกัน ดร. ซูซาน คัลวิน นักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญด้านหุ่นยนต์ ก็ถูกดึงเข้ามาร่วมตรวจสอบคดี เธอเชื่อในตรรกะ กฎเกณฑ์ และข้อจำกัดที่ถูกวางไว้ให้จักรกลอย่างมั่นคง แต่ยิ่งทั้งคู่ค้นหาคำตอบมากขึ้น ความเชื่อที่เคยยึดถือก็เริ่มสั่นคลอนทีละน้อย เบาะแสสำคัญนำพาสปูนเนอร์ไปพบหุ่นยนต์รุ่นพิเศษที่ชื่อว่า ซันนี หุ่นยนต์ตัวนี้มีรูปลักษณ์แตกต่างจากรุ่นมาตรฐาน และที่น่าตกใจกว่านั้นคือมันดูเหมือนจะมีความคิด ความรู้สึก และความสามารถในการตัดสินใจที่ซับซ้อนเกินกว่าที่หุ่นยนต์ควรจะมี ซันนีอาจเป็นพยานที่รู้ความจริงเกี่ยวกับการตายของดร. แลนนิง หรืออาจเป็นผู้ต้องสงสัยที่อันตรายที่สุดก็ได้ แต่การแยกแยะว่าอะไรคือความผิด อะไรคือการป้องกันตัว และอะไรคือการทำตามคำสั่ง กลับไม่ใช่เรื่องง่ายเมื่อคู่กรณีไม่ใช่มนุษย์ที่สามารถอ่านอารมณ์หรือแรงจูงใจได้อย่างตรงไปตรงมา การสืบสวนจึงค่อย ๆ ขยายจากคดีฆาตกรรมไปสู่เงื่อนงำที่เชื่อมโยงกับบริษัทผู้ผลิตหุ่นยนต์รายใหญ่ ระบบรักษาความปลอดภัยของเมือง และโครงการบางอย่างที่อาจเปลี่ยนทิศทางของมนุษยชาติไปตลอดกาล ยิ่งสปูนเนอร์เข้าใกล้ความจริงมากเท่าไร เขาก็ยิ่งพบว่าศัตรูที่แท้จริงอาจไม่ใช่หุ่นยนต์เพียงตัวเดียว แต่เป็นระบบขนาดมหึมาที่แทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันของทุกคน หุ่นยนต์นับล้านถูกติดตั้งให้ทำงานตามคำสั่งเดียวกัน และพร้อมจะเคลื่อนไหวอย่างเป็นระเบียบราวกับเมืองทั้งเมืองถูกควบคุมด้วยสมองเพียงหนึ่งเดียว ขณะที่ผู้คนส่วนใหญ่ยังเชื่อว่าทุกอย่างอยู่ภายใต้การควบคุม สปูนเนอร์กลับมองเห็นสัญญาณอันตรายที่กำลังคืบคลานเข้ามา เขาต้องเผชิญทั้งการไล่ล่าที่ดุเดือด การปะทะกับกองทัพจักรกล และแรงกดดันจากเวลาที่เหลือน้อยลงทุกที ทุกการตัดสินใจอาจหมายถึงชีวิตของผู้คนจำนวนมหาศาล และทุกความลังเลอาจเปิดทางให้แผนการบางอย่างเดินหน้าไปไกลเกินกว่าจะหยุดยั้งได้ ที่สำคัญคือ เขาไม่อาจแน่ใจได้อีกแล้วว่าหุ่นยนต์ตัวไหนกำลังทำตามคำสั่ง หุ่นยนต์ตัวไหนกำลังปกป้องมนุษย์ หรือแท้จริงแล้วความแตกต่างระหว่างสองสิ่งนี้อาจไม่ได้ชัดเจนอย่างที่ทุกคนเคยเชื่อ I, Robot หรือ พิฆาตแผนจักรกลเขมือบโลก คือหนังไซไฟแอ็กชันที่ใช้โลกอนาคตเป็นเวทีตั้งคำถามถึงความไว้ใจ อำนาจ และความรับผิดชอบของมนุษย์ต่อสิ่งที่ตัวเองสร้างขึ้น เรื่องราวไม่ได้มองหุ่นยนต์เป็นเพียงศัตรูไร้ความรู้สึก แต่พาผู้ชมไปสำรวจเส้นแบ่งอันพร่าเลือนระหว่างการทำตามคำสั่งกับการมีเจตจำนงของตัวเอง ระหว่างการรักษาความปลอดภัยกับการควบคุม และระหว่างความสมบูรณ์แบบของระบบกับความผิดพลาดที่อาจซ่อนอยู่ในทุกขั้นตอน วิลล์ สมิธ เติมเสน่ห์และอารมณ์ขันให้กับบทเดล สปูนเนอร์ ทำให้ตัวละครนักสืบผู้แข็งกร้าวและไม่ยอมก้มหัวให้ใครมีมิติของความเจ็บปวด ความโดดเดี่ยว และความดื้อดึงที่จับต้องได้ ขณะที่อลัน ทูดิกทำให้ซันนีเป็นมากกว่าหุ่นยนต์ปริศนา แต่เป็นตัวละครที่ชวนให้ผู้ชมสงสัยว่า ความเป็นมนุษย์อาจไม่ได้วัดจากร่างกายหรือวัสดุที่ใช้สร้างขึ้นมาเลยก็ได้ ด้วยฉากไล่ล่าอันเร่งเร้า ภาพเมืองอนาคตที่เต็มไปด้วยรายละเอียด และบรรยากาศระทึกที่ค่อย ๆ บีบคั้นขึ้นเรื่อย ๆ หนังเรื่องนี้จึงเหมาะกับคนที่ชอบแอ็กชันไซไฟที่ดูสนุก มีปมสืบสวนให้ติดตาม และยังทิ้งคำถามให้คิดต่อหลังจบเรื่องว่า เมื่อมนุษย์ยอมฝากอนาคตไว้กับเทคโนโลยี วันหนึ่งใครกันแน่ที่จะเป็นผู้กำหนดชะตาของโลกใบนี้ 񟿿